قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
5042
تاريخ الفي ( فارسى )
خاطر مباركش به رعايت صلهء رحم مايل بود ، حكم كرد كه كسى مانع ميرزا اسكندر نشود و بگذارند كه هرجا كه خاطرش خواهد روان شود و دو كلمه به ميرزا پير محمد در باب سفارش ميرزا اسكندر نوشت كه « رعايت خاطر برادر نموده و ناحيتى از ممالك را به او بازگذارد . » و ميرزا اسكندر با خواص خود مشورت نموده عازم شيراز شد و تغيير وضع كرده به هر طريق كه توانست به نواحى شيراز درآمد و بيست و ششم رمضان بر تنگ الله اكبر « 1 » شيراز رسيده مردم خود را گذاشت و تنها به خانهء خواجه حسن طبيب رفت . و نماز شام اين خبر به ميرزا پير محمد رسيده او را طلب نمود و انواع شفقت و دلجويى به جاى آورده اسباب سلطنتش را مهيا كرد و به خانهء رمضان آقا او را جاى داد . و احوال سلطان احمد ، حاكم بغداد در اين سال اين است كه چون ميرزا پير محمد از سرحد بغداد معاودت نمود ، سلطان احمد به يك بار به جانب حويزه روان شد و غافل به آنجا رسيده قلعه را گرفت و از آنجا به شوشتر آمده آنجا را به تصرف درآورد و قلعهء رامهرمز را مسخر كرده تمام خوزستان را مسخر كرد و مقصود سرداد را به حكومت آنجا گذاشت . و پسر سلطان احمد ، علا الدوله ، كه پدرش در خوزستان بود ، توهم بيجايى به خود راه داده به جانب تبريز رفت . چون قرايوسف دانست كه او بىرخصت پدر آمده اندك خرجى به او داد و او را با مردمى همراه كرد كه او را به سرحد ولايت پدر رسانند . در حدود كردستان مردم ملك عز الدين او را گرفته نزد ملك بردند . ملك در مقام رعايت او شد و خدمات خوب به جاى آورد . و قرايوسف به ملك عز الدين نوشت كه « نگاه داشتن علا الدوله مناسب نيست . » و ملك عز الدين چون طاقت مقاومت قرايوسف نداشت ، ناچار او را عذر خواست و علا الدوله پريشان و بىسامان عزيمت اردبيل نمود كه چند روزى در ملازمت شيخ شرف الدين على صفوى بگذراند . و در نواحى تبريز جمعى خبرداد شدند و او را گرفته نزد قرايوسف بردند و در قلعهء عبد الحور محبوس شد . و در اين سال شرح احوال ممالك هندوستان اين است كه سلطان محمود ، حاكم دهلى به جانب حصار فيروزه « 2 » لشكر كشيد و قوام خان را محاصره نمود . و قوام خان ، پسر خود را بيرون فرستاد و صلح كرد و سلطان محمود بازگشته به دهلى آمد . خضر خان ، حاكم ملتان اين خبر شنيده به فتحآباد آمده و مردمى را كه سلطان محمود ملاقات كرده بودند ، سياست كرد و
--> ( 1 ) . تنگ الله اكبر : جايى است در شمال شيراز ما بين دو كوه چهل مقام و باباكوهى . ممر آب ركناباد از آنجاست . - لغتنامهء دهخدا . ( 2 ) . منتخب التواريخ : فيروز .